Kredyty i nieruchomości

Trudności ze spłatą kredytu – kiedy i jak zacząć rozmowy z bankiem, aby uniknąć windykacji?

Zanim pojawi się monit, lepiej działać od razu. Nie czekaj, aż bank uruchomi procedury windykacyjne. Skontaktuj się wcześniej spokojnie i z inicjatywą.

Problemy finansowe nie są powodem do wstydu. Czasem wystarczy nieprzewidziany wydatek, choroba, utrata pracy albo wzrost kosztów życia, żeby sytuacja się pogorszyła. Dobrym ruchem jest wtedy telefon do banku, szybka reakcja zwiększa szanse na ugodowe rozwiązanie.

Banki postrzegają proaktywnego klienta jako partnera do rozmowy, nie jako problem. Unikanie kontaktu to najgorszy możliwy scenariusz, uruchamia kosztowne i zautomatyzowane procesy windykacyjne.

Przygotowanie do negocjacji z bankiem – jakie dokumenty zebrać i jak rzetelnie ocenić swoją sytuację finansową?

Bank potrzebuje konkretów, czyli dokumentów i liczb, nie samej opowieści.

Co dobrze mieć przy sobie:

• pełną umowę kredytową (wraz z aneksami i regulaminami),
• historię spłat z konta,
• dokumenty dochodowe (PIT, zaświadczenie od pracodawcy, wyciągi z konta),
• zestawienie miesięcznych wydatków,
• dokumentację potwierdzającą trudną sytuację (np. L4, wypowiedzenie umowy, decyzja z PUP),
• przemyślane cele negocjacyjne (np. „realna dla mnie rata to 1500 zł”, „potrzebuję 4 miesięcy karencji”).

Interaktywne narzędzia dla Ciebie

✔️ Checklista do rozmowy z bankiem

✔️ Kalkulator budżetu domowego do restrukturyzacji

✔️ Generator wniosku o restrukturyzację

Uwaga! Informacje nie są zapisywane na serwerze.

Restrukturyzacja kredytu – jakie konkretne rozwiązania i propozycje możesz przedstawić w negocjacjach z bankiem?

Poniżej znajdziesz najczęściej stosowane formy restrukturyzacji. W praktyce bank może łączyć kilka narzędzi naraz (np. karencja plus wydłużenie okresu).

Gdy przedstawiasz konkretny plan (liczby, terminy, propozycje), pokazujesz, że jesteś wiarygodnym partnerem. Dla banku restrukturyzacja bywa tańszym rozwiązaniem niż windykacja i długotrwały spór.

Negocjacje a mediacja bankowa – czym się różnią te dwie ścieżki i którą z nich wybrać?

Negocjacje prowadzisz sam, bezpośrednio z bankiem. To prosta ścieżka, szczególnie gdy opóźnienia nie wystąpiły albo są krótkie.

Mediacja sprawdza się, gdy:

• bank odrzuca Twoje propozycje lub nie reaguje,
• potrzebujesz wsparcia neutralnej strony trzeciej, która porządkuje rozmowę i pilnuje procedury.

O pomoc możesz zwrócić się m.in. do Rzecznika Finansowego oraz Sądu Polubownego przy KNF.

Którą ścieżkę wybrać? Tabela porównawcza opcji

Formalna mediacja z bankiem – jak wygląda procedura krok po kroku przed KNF i Rzecznikiem Finansowym?

Jeśli rozmowy z bankiem nie przynoszą efektu, rozważ jedną z formalnych ścieżek. Zacznij od uporządkowania dokumentów i jasnego żądania (np. karencja na 4 miesiące, wydłużenie okresu o 5 lat, zmiana harmonogramu).

1. Rzecznik Finansowy

• Najpierw złóż reklamację w banku i zachowaj potwierdzenie.
• Wypełnij formularz na stronie rf.gov.pl.
• Postępowanie pozasądowe jest co do zasady płatne (opłata rejestracyjna 50 zł), możliwe jest zwolnienie, jeśli opłata stanowi uszczerbek w utrzymaniu.

2. Sąd Polubowny przy KNF

• Specjalizuje się m.in. w sporach bankowych, w tym w sprawach kredytów frankowych.
• Postępowania często odbywają się zdalnie (telefon, internet).
• Koszty zależą od trybu, w części przypadków bank pokrywa część kosztów, a szczegóły wynikają z regulaminów i zgody stron.

Warto wiedzieć: Ugoda zawarta w toku mediacji, jeśli zostanie zatwierdzona przez sąd, zyskuje taką samą moc prawną jak ugoda sądowa.

Opinie i publikacje

Cytat eksperta

„Dobre przygotowanie i kontakt z bankiem przed terminem spłaty to nie oznaka słabości, ale odpowiedzialności. Im wcześniej działasz, tym większa szansa na realne rozwiązania.”
– Jacek Grudniewski, specjalista od kredytów hipotecznych i gotówkowych

Jakie prawa i obowiązki ma kredytobiorca i bank w świetle ustawy Prawo bankowe (art. 75c)?

Art. 75c Prawa bankowego chroni osoby, które mają problemy ze spłatą kredytu i wymusza na banku określony tryb działania przed wypowiedzeniem umowy.

Bank ma obowiązek:

• wysłać wezwanie do zapłaty z co najmniej 14 dniami roboczymi na odpowiedź,
• poinformować o możliwości restrukturyzacji.

Jeśli bank nie spełni tych warunków, wypowiedzenie może być kwestionowane. W praktyce znaczenie ma też Twoje zachowanie, udokumentowanie kontaktu i szybkie złożenie wniosku restrukturyzacyjnego.

W przypadku kredytów hipotecznych znaczenie ma również art. 33 ustawy o kredycie hipotecznym. Bank powinien poinformować o Funduszu Wsparcia Kredytobiorców (FWK) prowadzonym przez BGK.

Ugoda restrukturyzacyjna z bankiem – co powinna zawierać i na co zwrócić szczególną uwagę?

Ugoda to wiążąca umowa, nie podpisuj jej bez pełnego zrozumienia treści i konsekwencji.

Na co zwrócić uwagę:

• czy nowy harmonogram spłaty jest realny w Twoim budżecie,
• czy rata nie przekracza Twoich możliwości,
• czy doliczono dodatkowe koszty (prowizje, opłaty za aneks, ubezpieczenia),
• czy ugoda zawiera klauzulę zrzeczenia się roszczeń.

Sprawdź wpływ ugody na całkowity koszt kredytu, niższa rata dziś może oznaczać wyraźnie wyższy koszt w całym okresie.

Uwaga podatkowa: umorzenie długu bywa traktowane jako przychód. Jednocześnie w części przypadków może działać zaniechanie poboru PIT dla wybranych sytuacji związanych z kredytem mieszkaniowym. Zakres zależy od stanu faktycznego i dokumentów z banku, w razie wątpliwości skonsultuj rozliczenie z prawnikiem lub licencjonowanym doradcą podatkowym.

Gdy negocjacje z bankiem kończą się niepowodzeniem – co dalej?

Jeśli bank nie odpowiada, przeciąga sprawę albo proponuje warunki nie do udźwignięcia, rozważ drogę sądową. To najcięższa ścieżka, ale czasem jedyna, gdy spór dotyczy ważności umowy lub rażących naruszeń.

Co możesz osiągnąć:

• zakwestionować wypowiedzenie kredytu,
• dochodzić roszczeń z umowy (w tym w sporach dotyczących kredytów frankowych),
• żądać zwrotu nadpłat, jeśli wynikają z rozstrzygnięcia sądu.

Ważne informacje:

• opłata od pozwu zależy od rodzaju sprawy, w części sporów konsumenckich dotyczących kredytów frankowych funkcjonuje stała opłata 1000 zł, w innych sprawach opłata może być liczona procentowo od wartości przedmiotu sporu,
• możliwe jest złożenie wniosku o zabezpieczenie roszczeń (np. wstrzymanie egzekucji),
• przy wygranej sąd zasądza zwrot kosztów procesu według zasad kodeksowych.

Związek Banków Polskich raportował, że skala sporów dotyczących kredytów frankowych przekroczyła 117 tys. pod koniec 2024 r. (warto pamiętać, że „liczba sporów” bywa raportowana różnymi metodami, dlatego w źródłach poniżej zostawiam link do komunikatów/raportów).

Reklama - Ekspert kredytowy

Profesjonalne wsparcie – kiedy przyda się prawnik lub kancelaria?

Nie każdą sprawę trzeba od razu kierować do kancelarii, ale w wielu przypadkach wsparcie prawne oszczędza pieniądze i czas. Szczególnie wtedy, gdy w grę wchodzi ugoda z „zrzeczeniem roszczeń”, spór o wypowiedzenie umowy albo pozew.

Pomoc specjalisty przydaje się:

• przy analizie ugody pod kątem skutków prawnych i finansowych,
• podczas formalnej mediacji, zwłaszcza z dużymi bankami,
• w przypadku sprawy sądowej, prawnik przygotuje pozew, dokumentację i może reprezentować Cię przed sądem.

Wiele kancelarii działa w modelu: opłata początkowa + success fee od wygranej. Zawsze doprecyzuj: zakres umowy, koszty dodatkowe (opinie biegłych, pełnomocnictwa, dojazdy), terminy płatności i warunki rezygnacji.

Jaka ścieżka dla kogo? Scenariusze kredytobiorców

Scenariusz 1: Kredyt w PLN i utrata pracy

✅ Skontaktuj się z bankiem i zapytaj o karencję lub wydłużenie okresu. Zrób to zanim pojawią się opóźnienia, wtedy masz więcej narzędzi.

Scenariusz 2: Kredyt frankowy i nieprawidłowości

✅ Sprawdź, czy umowa zawiera klauzule niedozwolone. Rozważ pozew albo mediację z udziałem KNF.

Scenariusz 3: Kredyt opóźniony, brak kontaktu z bankiem

✅ Złóż wniosek o mediację do Rzecznika Finansowego. To potrafi uporządkować sprawę i przywrócić rozmowy, ale im wcześniej, tym lepiej.

Źródła

• Prawo bankowe (art. 75c), ISAP: isap.sejm.gov.pl (dostęp: 14/12/2025 r.)
• Rzecznik Finansowy – postępowanie pozasądowe i opłaty: rf.gov.pl (dostęp: 14/12/2025 r.)
• KNF – Sąd Polubowny przy KNF / mediacje: knf.gov.pl (dostęp: 14/12/2025 r.)
• Fundusz Wsparcia Kredytobiorców (informacje rządowe/BGK): gov.pl (dostęp: 14/12/2025 r.)
• Zaniechanie poboru PIT dla wybranych dochodów związanych z kredytem mieszkaniowym (Dz.U. – tekst jednolity): isap.sejm.gov.pl (dostęp: 14/12/2025 r.)

Aktualizacja artykułu: 14 grudnia 2025 r.

Autor: Jacek Grudniewski
Ekspert ds. produktów finansowych i pasjonat rynku nieruchomości

Kontakt za pośrednictwem LinkedIn:
https://www.linkedin.com/in/jacekgrudniewski/

Niniejszy artykuł ma wyłącznie charakter informacyjny i nie jest poradą finansową, prawną ani rekomendacją inwestycyjną w rozumieniu odpowiednich przepisów prawa. Pamiętaj, że wszelkie decyzje podejmujesz na własne ryzyko, świadom możliwości utraty kapitału, a prezentowane treści nie uwzględniają Twojej indywidualnej sytuacji finansowej. Zawsze skonsultuj się z licencjonowanym specjalistą (np. ekspertem finansowym, licencjonowanym doradcą inwestycyjnym lub prawnikiem) przed podjęciem jakichkolwiek działań mających skutki finansowe lub prawne. Chociaż dokładam starań o rzetelność informacji, nie mogę zagwarantować ich pełnej dokładności ani aktualności i nie ponoszę odpowiedzialności za skutki decyzji podjętych na ich podstawie. Artykuł może zawierać linki afiliacyjne, które wspierają rozwój tej strony, nie generując dla Ciebie żadnych dodatkowych kosztów.